SYNBERRY: verantwoord werken met synthetic users
Synthetic users beloven ontwerpers tijdswinst, maar wat als AI-output overtuigend klinkt zonder waar te zijn? Mijn afstudeerproject bij strategisch designbureau Greenberry, met twee tools als resultaat: GooseBerry en de Data Literacy Card Game.
Rol
Social designer (afstuderen)
Opdrachtgever
Greenberry
Sector
Strategisch ontwerp
Waar gaat dit project over?
Greenberry, een strategisch designbureau in Utrecht, wilde onderzoeken of synthetic users (AI-gegenereerde gebruikersrepresentaties) het ontwerpproces efficiënter kunnen maken. Maar AI-output kan overtuigend klinken zonder waar te zijn. De vraag werd daarmee niet hoe je synthetic users zo geloofwaardig mogelijk maakt, maar onder welke voorwaarden een mensgericht ontwerpbureau ze verantwoord kan inzetten.
Wat leerde ik over het onderwerp en de mensen?
Uit interviews met ontwerpers en experts en uit literatuuronderzoek kwamen vijf kerninzichten. De belangrijkste: ontwerpers gebruiken AI al, maar alleen met controle, want output kan quotes verzinnen en schijnzekerheid creëren. En zodra een synthetic user interactief wordt, ontstaat het risico op personhood bias: teams gaan ontwerpen voor de chatbot in plaats van voor echte mensen. Synthetic users zijn dus hoogstens een aanvulling op gebruikersonderzoek, nooit een vervanging.
Wat is mijn concept?
SYNBERRY bestaat uit twee tools die elkaar aanvullen. GooseBerry is een reflectietool waarmee ontwerpers een schets of concept scannen; de output laat zien welke aannames erin zitten, welke data gebruikt wordt of ontbreekt, en hoe zeker de uitkomst is. Bewust geen chatbot, om vermenselijking te voorkomen. De Data Literacy Card Game maakt vooraf bespreekbaar hoe synthetic users werken: kaarten rond databronnen, toestemming, bias en ontbrekende perspectieven brengen het gesprek op gang binnen een team.
Other projects
Design coach: teams door het ontwerpproces begeleiden
Van studententeams bij Co-Design Studio tot deelnemers aan de Sustainable City Challenge: als design coach help ik teams om zelf hun weg te vinden in een ontwerpproces.
Check de Plek: ontwerpen voor sociale veiligheid
Hoe zorg je dat stedenbouwkundigen bij elk ontwerp nadenken over sociale veiligheid? Mijn bachelor-afstudeeronderzoek voor Gemeente Amersfoort, beoordeeld met een 9,0.
Co-Design Studio: leren ontwerpen door te doen
Zonder designachtergrond een designstudio binnenstappen: tijdens de minor Co-Design Studio van Fundamentals Academy en Hogeschool Utrecht werkte ik in interdisciplinaire teams aan echte vraagstukken voor echte opdrachtgevers, van Utrecht tot Aarhus.